Medya55

ANAYASA MAHKEMESİ'NDEN TÜKETİCİ LEHİNE ÖNEMLİ KARAR

Tüketici Sözleşmeleri Bakımından Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcılarının Sorumluluğu

(AYM, E.2024/187, K.2026/42, 12.02.2026)

Anayasa Mahkemesi, 2 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararıyla elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının tüketicilere karşı sorumluluğuna ilişkin önemli bir iptal kararına imza atmıştır.

Karar; tüketicilerin ayıplı mal nedeniyle sahip oldukları seçimlik haklar, elektronik ticaret platformlarının hukuki konumu ve tüketicinin korunmasına ilişkin anayasal güvenceler açısından dikkat çekici değerlendirmeler içermektedir.

Son yıllarda elektronik ticaret platformlarının satış süreçlerindeki rolünün giderek artması, bu platformların tüketicilere karşı hangi ölçüde sorumlu tutulabileceği sorusunu hem hukuk öğretisinde hem de uygulamada önemli bir tartışma konusu hâline getirmiştir. Anayasa Mahkemesi'nin önüne gelen başvuru da bu tartışmanın merkezinde yer alan düzenlemelere ilişkindir.

İptale Konu Düzenlemeler

Mahkeme incelemesini iki ayrı kanun hükmü üzerinde yürütmüştür.

1. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 48/6-(d) Maddesi

Söz konusu düzenlemede, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının tüketicilerin Kanun'un 11. ve 15. maddelerinde düzenlenen haklarının kullanılmasından sorumlu tutulamayacağı öngörülmekteydi.

Anayasa Mahkemesi, hükmün tamamını değil, bentte yer alan "... ile 11 inci ..." ibaresini iptal etmiştir. Böylece elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının, tüketicilerin ayıplı mal nedeniyle sahip oldukları seçimlik haklardan tamamen ve kategorik olarak sorumsuz tutulmasına ilişkin düzenleme Anayasa'ya aykırı bulunmuştur.

Bu noktada kararın kapsamının doğru anlaşılması önem taşımaktadır. Mahkeme, 48/6-(d) bendinin tamamını yürürlükten kaldırmamış; yalnızca tüketicilerin 11. maddeden kaynaklanan seçimlik haklarına ilişkin sorumsuzluk düzenlemesini iptal etmiştir.

2. 6563 Sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 9. Maddesi

Mahkeme ayrıca 6563 sayılı Kanun'un 9. maddesinin birinci fıkrasına ilişkin değerlendirmelerde bulunmuş ve elektronik ticaret platformlarının dijital ticaret ekosistemindeki konumunu anayasal çerçevede incelemiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin Değerlendirmesi

Kararda, günümüz elektronik ticaret platformlarının yalnızca teknik altyapı sağlayan pasif aracılar olmadığına dikkat çekilmiştir. Mahkeme, bu platformların satış süreçleri üzerindeki etkileri, tüketicilerle kurdukları ilişki ve ekonomik güçleri nedeniyle tüketici işlemlerindeki konumlarının göz ardı edilemeyeceğini vurgulamıştır.

Sonuç

Anayasa Mahkemesi bu kararıyla elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının sorumluluğunu doğrudan yeniden tanımlamamıştır. Ancak tüketicilerin ayıplı mal nedeniyle sahip oldukları seçimlik haklar bakımından platformlara tanınan geniş kapsamlı sorumsuzluğun anayasal sınırlarını ortaya koymuştur.

Karar, elektronik ticaret platformlarının hukuki statüsüne ilişkin tartışmaları tamamen sona erdirmese de, tüketicinin korunmasına yönelik anayasal güvencelerin dijital platform ekonomisi karşısında göz ardı edilemeyeceğini açık biçimde göstermektedir.

Elektronik ticaret hacminin sürekli büyüdüğü günümüzde, tüketicinin korunması ile elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının sorumluluğu arasındaki dengenin nasıl kurulacağı; hem mevzuat çalışmalarında hem de yargı uygulamalarında önemini korumaya devam edecektir.